TİCARİ BELGELER
Faturalar Proforma Fatura – Proforma Invoice: Sözleşme aşamasında düzenlenen; alıcı, eşya, birim ve toplam tutar gibi genel hatlarıyla satış şartlarının yer aldığı, teklif niteliği taşıyan, sözleşme yapılmadığında sözleşme yerine geçen ön faturadır. Ticari nitelik taşımadıkları için resmi kurumlar bazında, ticari fatura da talep edilir.
Ticari Fatura – Commercial Invoice / Invoice: Eşyanın satıcısı tarafından düzenlenen; alıcı bilgisi, belge tarih ve sayısı, eşya ayrıntıları, birim fiyat, toplam tutar, birim değer, para birimi, kilo, kap bilgileri ve incoterms ayrıntıları asgari olmak şartıyla yükleme ve eşya ile ilgili bilgilerin de yer aldığı faturadır.
Konsolosluk Onaylı Fatura – Legalized/Certified/Visaed Invoice: İhracatçının ülkesindeki ithalatçı ülke konsolosluğu tarafından kontrol edilerek onaylanan ya da vize edilerek ithalat işlemi için alıcıya teslim edilen faturadır. Ortadoğu ülkeleri fatura ile birlikte menşe belgelerinin de konsolosluk tarafından onayını talep edebilir.
Navlun Faturası – Feright Invoice: Eşyanın taşıma bedelinin (navlun) ve taşıma bilgilerinin yer aldığı, taşıyıcı tarafından düzenlenen faturadır. Teslim şekline uygun olarak, ihracatçı tarafından taşıma bedeli ödendiğinde, taşıma belgeleri üzerinde, ödemeye dair bir ibare (Freight Prepaid) bulunur.
Diğer Ticari Belgeler
Çeki Listesi Weight List: Eşya özellikleri, sipariş, üretim, seri numaraları gibi bilgilerle birlikte, toplam ve birim belirtilmek üzere ayrıntılı gramaj, kaplardaki birim ve toplam miktarlar gibi ayrıntıların yer aldığı listedir.
Paket Listesi – Packing List: Eşyanın kap ve ambalaj bilgilerinin yer aldığı listedir.
RESMİ BELGELER
Dolaşım Belgeleri – Movement Certificate
A.TR: Avrupa Birliği ve Gümrük Birliği anlaşmaları çerçevesinde sanayi ürünleri için düzenlenen, eşyanın Birlik menşeili ya da Birlik’de vergilerinin ödenerek serbest dolaşımda olduğunu gösteren belgedir. Sadece Avrupa Birliği ve Gümrük Birliği ülkelerince düzenlenir.
Eur.1: EFTA (Avrupa Serbest Ticaret Anlaşması) ve Türkiye arasındaki anlaşma ile Serbest Ticaret Anlaşmaları kapsamındaki tüm ürünler için, AB Anlaşmaları gereği sanayi ürünleri dışındaki eşyaların ilgili ülkelerde muafiyetlerden yararlanabileceğini gösterir belge.
Menşe Belgeleri – Certificiate of Origin
Form A: Tercihli tarifeden yararlanılabilmesi için, eşyanın Genelleştirilmiş Tercihler Sistemi (GPS) kapsamı ülkeler menşeili olduğunu gösterir belge.
Menşe – Certificiate of Origin: Eşyanın menşeini gösterir, ihracatçı tarafından düzenlenen ve ilgili mercii tarafından onaylanan belgedir.
TAŞIMA BELGELERİ
Deniz Konşimentosu Bill of Lading – B/L: Gemi acentesi ya da taşıyıcı tarafından düzenlenen, eşyanın kap ve kilo bilgileri ile taşımanın ayrıntılarını içerir nama veya emre düzenlenen, ciro edilebilir, kıymetli evraktır.
Hava Konşimentosu Air Waybill-AWB: Havayolu taşımalarında taşıyıcı tarafından düzenlenen ve eşya ile taşımanın ayrıntılarını gösterir belgedir. Kıymetli evrak niteliği taşımaz.
Demiryolu Hamule Senedi – Railway Consignment Note: Nama yazılı olarak demiryolu idaresi tarafından düzenlenen, aynı zamanda eşyayı taşıtan ve taşıyan arasında sözleşme niteliği de kazanan belgedir.
Karayolu Taşıma Belgesi – Consignment Note – CMR: Tır ve diğer karayolu taşımalarında uluslararası “CMR Convention Merchandises Routier – Ticari Mallar Taşıma Güzergahı Anlaşması” çerçevesinde düzenlenen, eşya ve taşıma ayrıntılarını içerir belgedir.
SİGORTA BELGELERİ
Sigorta Poliçesi – Insurance Policy: İşlem bazında düzenlenen ve eşyanın sigortalılık şartlarını içeren belgedir.
Sigorta Sertifikası – Insurance Certificiate: Bir firmanın birden fazla işlemi için düzenlenen ve eşyanın sigortalılık şartlarını içeren belgedir.
FİNANSAL BELGELER
Finansal belgeler; geçmişi çok eski yıllara dayanan ve günümüzde de dış ticaret işlemlerinde yaygın olarak kullanılan, borcun kabulü ve alacak hakkının ispatı niteliğinde kıymetli evraklardır.
Poliçe – Draft / Bill of Exchange: Eşyanın ödemesi belirli bir vadeyi veya ileri bir tarihi içerdiği taktirde; eşya bedeli, toplam tutar, para birimi ve ödeme ayrıntılarının yer aldığı, ihracatçı (alacaklı) tarafından düzenlenen ve belli bir tutarın belli bir vadede kayıtsız şartsız ödenmesini içeren belgedir. Borçlu tarafından kabul edilip imzalandıktan sonra kıymetli evrak niteliği kazanır. Borçlu tarafından kabul edilmeyen poliçenin herhangi bir geçerliliği yoktur. Poliçeler; Kabul Kredili Akreditifler ve Kabul Kredili Vesaik Mukabili ödemelerde işlemin bir parçası olarak kullanılırlar ve bankalar tarafından iskonto edilebildiklerinden aynı zamanda birer finansman aracıdır. Özellikle vadeli satışlarda satıcının ödenmeme riskini minimize etmek için kullanılan en önemli finansman belgelerindendir. Vadeli satışlarda ithalatçının vade süresince finansmanını sağlarken, ihracatçıya da poliçeyi iskonto ederek alacağını vadeden önce tahsil etme imkanı sağlar. Poliçeler ile ilgili hukuksal düzenlemeler ve kurallar ülkeden ülkeye farklılık gösterebilir. Bazı ülkelerde; yurt içi ticarette kullanılan poliçeler ile yurt dışı ticarette kullanılan poliçeler için uygulanan yasal düzenlemeler bile farklıdır.
Poliçenin geçerli olabilmesi için eksiksiz olarak bulunması gereken şekil şartları:
Poliçe kelimesi (Draft, Bill of Exchange veya hangi dilde düzenlenmiş ise o dilde “poliçe” kelimesinin karşılığı Emrine ödeme yapılacak tarafın (lehtar) adı, soyadı veya ticari unvanı Ödeyecek olan tarafın (muhatap) adı, soyadı veya ticari unvanı Ödeme yeri Ödeme vadesi Ödeme tutarı ve ödeme döviz cinsi Lehtarın imzası Düzenlenme yeri ve düzenlenme tarihi Kayıtsız ve şartsız bir ödeme taahhüdü içermesi (örneğin; eğer mallar 05 Nisan 2018’e kadar yüklenirse ödenecektir vb. bir şart içermesi poliçeyi geçersiz kılar.)
Aval: Bir poliçenin borçlu tarafından vadesinde ödenmemesi riskine karşı bir güvence olmak üzere; alacaklının bir bankanın ödeme teminatı vermesini istediği durumlarda, bankanın poliçe üzerinden verdiği teminattır. Aval; poliçenin teminat olma niteliğini arttırır ve güçlendirir. Poliçe borçlu tarafından ödenmezse, poliçeye aval veren banka poliçe tutarını alacaklı tarafa ödeme yükümlülüğü altındadır. Bankaların poliçeye aval vermeleri için poliçe borçlusunun kredili müşteri olması gereklidir.
Bono / Senet – Promissory Note: İthalatçının borcunu vadesinde ödeyeceğini taahhüt etmek üzere, ithalatçı (borçlu) tarafından düzenlenen belgedir.
Bononun geçerli olabilmesi için gerekli şekil şartları:
Bono/senet kelimesi (Promissory Note veya hangi dilde düzenlenmiş ise o dilde poliçe kelimesinin karşılığı) Kayıtsız ve şartsız bir ödeme taahhüdü içermesi (örneğin; eğer mallar 05 Mayıs 2018’e kadar yüklenirse ödenecektir vb. bir şart içermesi poliçeyi geçersiz kılar.) Emrine ödeme yapılacak tarafın (lehtar) adı, soyadı veya ticari unvanı Düzenlenme tarihi Düzenlenme yeri
SERTİFİKALAR
Analiz Belgesi – Analysis Certificate: İçeriği analizle tespit edilebilen kimyasal maddeler, sıvılar, yağlar gibi eşyalar için yapılan tahliller sonucu alınan veya üretici tarafından verilen tespit belgeleridir.
Helal Belgesi – Halal Certificiate: İhraç edilecek hayvansal ürünlerin ya da hayvansal katkı maddeleri içeren ürünlerin İslami usullere uygun olduğunu ispatlayan belgedir.
Koşer Belgesi – Kosher Certificate: Gıda ürünlerinin Musevi dinine uygunluğunu gösterir, Hahambaşı tarafından düzenlenen belgedir.
Bitki Sağlık Sertifikası – Phytosanitary Certificate: İhracat aşamasında ilgili resmi kurumca düzenlenen, bitki ve bitkisel ürünlerin zararlı maddeler ve/veya hastalık taşımadığına dair belgedir.
Veterinerlik Sertifikası – Veterinary Certificiate: İhracat ve ithalat işleminde hayvan ve hayvansal ürünlerin sağlıklı olduğuna, hastalık taşımadığına dair verilen belgedir. Boykot Listesi: İsrail ve Arap ülkelerine yapılan ihracatlarda, ülkelerin birbirleri ile olan politik anlaşmazlıkları veya savaş hali söz konusu olduğunda, eşyanın taşınması ile ilgili şartlara tabi olduğunun Ticaret Odasınca beyanını içeren belgedir.
Borsa Tescil Belgesi: Tarım ürünleri işlemlerinin kayıt altına alınması amacıyla ihracatçı tarafından düzenlenerek ilgili Borsa’ya onaylatılan belgedir.
Kontrol Belgeleri – Inspection Certificate: İthalatçının temsilcisi ya da talebi üzerine uluslararası yetkiye sahip firmalar tarafından eşyanın üretimi ve yüklenmesi aşamalarında; sözleşme, sipariş ve şartlara uygunluğunun tespit edildiğini ve onaylandığını gösterir belgedir.
Ekspertiz Raporu – Expertise Report: İlgili kuruluş tarafından eşyanın incelenmesi sonucu düzenlenen; eşyanın değeri, özellikleri hakkında ayrıntılı bilgileri içeren rapordur.
DİĞER BELGELER
Onaylanmış Kişi Statü Belgesi – OKS: Gümrük mevzuatı basitleştirilmiş usul çerçevesinde, ithalat ve ihracat işlemlerinde ayrıcalıklı uygulamalardan faydalanmak üzere, belli koşulları taşıyan firmalara verilen özel statü belgesi.
Yetkilendirilmiş Yükümlü Sertifikası – YYS: Belirlenmiş yükümlülükleri yerine getiren ve standartları sağlayan güvenilir firmalara, gümrük uygulamalarında kolaylık ve ayrıcalık tanımak üzere verilen uluslararası bir statüdür.